Pasif gelir nedir?
Her ay çalışmadan gelen gelir: kiraya verdiğin evin kirası, emekli maaşı, temettü ya da faiz. Bu rehberde faiz ayrı tutuluyor; hesaplayıcı birikiminin faizini zaten kendisi hesaplıyor. Burada “pasif gelir”, birikimden bağımsız gelen para demek.
Giderin ne kadarını karşılamalı?
Önemli olan tutar değil, giderine oranı. Ayda 20.000 TL kira geliri, 25.000 TL harcayan biri için giderin %80’i; 80.000 TL harcayan biri için %25’i. Oran yükseldikçe birikimden çekmen gereken para azalır.
Aynı birikim, dört farklı gelir
İstanbul’da 1+1 kiralık evde yaşayan tek bir kişinin temel gideri bugün yaklaşık 51.765 TL. 5 milyon TL birikimi 1 aylık mevduatta, piyasa beklentileriyle tuttuğunu varsayalım:
| Pasif gelir | Giderin yüzde kaçı | Birikim ne kadar yeter? |
|---|---|---|
| Yok | %0 | 8 yıl 9 ay |
| 12.941 TL / ay | %25 | 11 yıl 5 ay |
| 25.883 TL / ay | %50 | 16 yıl 3 ay |
| 38.824 TL / ay | %75 | 28 yıl 5 ay |
Gelir ve gider enflasyonla artıyor varsayıldı. Birikimin faizinden %17,5 stopaj kesiliyor. Tutarlar 5 milyon TL birikim içindir; kendi rakamlarınla hesaplayıcıda dene.
Enflasyonla artıyor mu?
Türkiye’de asıl önemli soru bu. Sabit kalan bir gelir, yüksek enflasyonda birkaç yılda değerini yitirir. Kira gelirleri genelde yıllık artışla, emekli maaşları enflasyon farkıyla güncellenir; sabit getirili bir ürün ise güncellenmez. Hesaplayıcıda “Bu gelir her yıl enflasyon kadar artar” kutusunu buna göre işaretle.
Hesaba katılması gerekenler
- Vergi: Kira gelirinin belli bir tutarı aşan kısmı gelir vergisine tabidir; eline geçen net tutarı yaz.
- Boşluk ve masraf: Kiracı değişirken boş kalan aylar, bakım ve aidat kira gelirini azaltır.
- Süreklilik: Bir gelirin ne kadar süreceği belirsizse hesabı temkinli senaryoyla da yap.